ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) માર્ગદર્શિકા: સ્માર્ટ રોકાણકારો માટેની ટિપ્સ
ફક્ત FD ખાતું ખોલાવવું પૂરતું નથી, પરંતુ તેને યોગ્ય રીતે સંચાલિત કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. ચાલો જાણીએ કે તમે વ્યાજની સાથે ટેક્સની બચત કેવી રીતે કરી શકો.
1. ડિપોઝિટના પ્રકારો: Callable vs. Non-Callable
મોટાભાગના રોકાણકારો વ્યાજ દરો જ જુએ છે, પરંતુ તેના સિવાય વધુ ફાયદો આપતી અન્ય શ્રેણીઓ પણ ઉપલબ્ધ છે.
- ACallable FDs (ઉપાડવા યોગ્ય): આ એક સામાન્ય મુદતી થાપણ છે જેમાંથી તમે કોઈપણ સમયે નજીવો દંડ (સામાન્ય રીતે 0.5% થી 1%) ભરીને નાણાં ઉપાડી શકો છો.
- BNon-Callable FDs (ઉપાડી ન શકાય તેવી): આ થાપણોમાંથી મુદત પૂરી થતાં પહેલાં નાણાં ઉપાડી શકાતા નથી. આ શરતના બદલામાં બેંકો 0.10% થી 0.25% સુધીનું વધારાનું વ્યાજ ચૂકવે છે.
જો તમારી પાસે એવી રકમ છે જેની એક વર્ષ સુધી તમને કોઈ જરૂર નથી, તો વધુ વ્યાજ માટે નોન-callable FD પસંદ કરો.
🛡️ બેંકની સુરક્ષા: DICGC વીમા કવચ
શું સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો સુરક્ષિત છે? હા, ભારતમાં કાર્યરત તમામ શેડ્યૂલ બેંકો રિઝર્વ બેંક (RBI) ના નિયંત્રણ હેઠળ હોય છે.
વ્યૂહરચના: 100% સુરક્ષા અને 9% થી વધુ વળતર માટે ₹20 લાખની રકમને 4 અલગ-અલગ બેંકોમાં વહેંચીને રોકાણ કરો.
2. કોર્પોરેટ ફિક્સ ડિપોઝિટ: 10% સુધી વ્યાજ મેળવવાની તક
બેંકો સિવાય, બજાજ ફિનસર્વ, શ્રીરામ ફાઇનાન્સ જેવી નાણાકીય કંપનીઓ કોર્પોરેટ FD ઓફર કરે છે. આ વ્યાજ દરો સામાન્ય બેંકો કરતા 0.5% થી 1.5% વધારે હોય છે.
મહત્વનો નિયમ: રેટિંગ તપાસો!
માત્ર CRISIL અથવા ICRA દ્વારા AAA કે AA+ રેટિંગ ધરાવતી કોર્પોરેટ ડિપોઝિટમાં જ નાણાં રોકો. રેટિંગ વગરની કંપનીઓથી દૂર રહો.
3. 2026 માં ટેક્સ (TDS) કેવી રીતે બચાવવો?
જો એક વર્ષમાં વ્યાજની આવક ₹40,000 (વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ₹50,000) થી વધુ થાય, તો બેંક 10% TDS કાપે છે. તેનાથી બચવાના ઉપાયો:
ઓછી આવક ધરાવતા લોકો માટે
નાણાકીય વર્ષની શરૂઆતમાં ફોર્મ 15G (સામાન્ય નાગરિકો) અથવા ફોર્મ 15H (વરિષ્ઠ નાગરિકો) સબમિટ કરો. આનાથી બેંક વ્યાજમાંથી કોઈપણ ટેક્સ કાપશે નહીં.
પરિવારના સભ્યોના નામે રોકાણ
જો તમે 30% ટેક્સ સ્લેબમાં આવો છો, તો તમારા નામે રોકાણ કરવાને બદલે ઓછી આવક ધરાવતા તમારા જીવનસાથી અથવા પુખ્ત બાળકોના નામે રોકાણ કરો.
4. વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે વિશેષ લાભ: સુખી નિવૃત્ત જીવન
ભારતમાં બેંકો વરિષ્ઠ નાગરિકોને આર્થિક સહાય પૂરી પાડવા વ્યાજ દરો પર 0.50% વધુ વ્યાજ આપે છે. કેટલીક બેંકો વિશેષ યોજનાઓમાં 0.75% સુધી વ્યાજ આપે છે. નિવૃત્ત લોકો માટે આ યોજના આશીર્વાદ સમાન છે.
