ప్రభుత్వ అనుమతితో ప్లాస్టిక్ ₹10, ₹20 నోట్లను ప్రవేశపెట్టనున్న ఆర్‌బీఐ

భారతీయ కరెన్సీ వ్యవస్థలో మరో కొత్త అధ్యాయం మొదలవ్వబోతోంది. దశాబ్ద కాలంగా ఎదురుచూస్తున్న 'ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ' (పాలిమర్ నోట్లు) ప్రయోగం త్వరలో వాస్తవరూపం దాల్చనుంది. ₹10 మరియు ₹20 విలువ గల పాలిమర్ నోట్లను క్షేత్రస్థాయిలో పరీక్షించడానికి భారత ప్రభుత్వం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)కి అనుమతి మంజూరు చేసింది. కరెన్సీ నోట్ల మన్నికను పెంచే దిశగా ఇది ఒక కీలక అడుగు.

ఈ విషయాన్ని కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పార్లమెంటులో వెల్లడించారు. లోక్‌సభలో ఒక ప్రశ్నకు సమాధానంగా, ₹10 మరియు ₹20 నోట్లలో ఒక్కోటి వంద కోట్ల చొప్పున మొత్తం రెండు వంద కోట్ల పాలిమర్ నోట్లను ముద్రించి, ఫీల్డ్ ట్రయల్స్ నిర్వహించేందుకు RBI అనుమతి కోరినట్లు తెలిపారు. ప్రయోగాత్మక దశ విజయవంతం అయిన తర్వాతే వీటిని విస్తృతంగా అందుబాటులోకి తీసుకురావడం జరుగుతుందని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

అసలు ఈ పాలిమర్ నోట్ల ప్రత్యేకత ఏమిటి?

సాధారణంగా మనం వాడే కరెన్సీ నోట్లు కాటన్-పేపర్ మిశ్రమంతో తయారవుతాయి. కానీ పాలిమర్ నోట్లు ప్లాస్టిక్ ఆధారిత పదార్థంతో తయారవుతాయి. ఇవి తేమను తట్టుకోగలవు, త్వరగా మురికి పట్టవు మరియు చిరగకుండా చాలా కాలం మన్నికగా ఉంటాయి. మొదట్లో వీటి ముద్రణ ఖర్చు ఎక్కువైనప్పటికీ, సుదీర్ఘ కాలంలో చూస్తే ఇవి ఆర్థికంగా లాభదాయకమని పలు దేశాల అనుభవం చెబుతోంది.

నిత్యం ప్రజల చేతులు మారుతూ త్వరగా అరిగిపోయే ₹10 మరియు ₹20 నోట్లను ఈ పరీక్ష కోసం RBI ఎంచుకుంది. వీటిని తరచుగా ముద్రించాల్సిన అవసరం ఉంటుంది కాబట్టి, పాలిమర్ నోట్ల మన్నికను పరీక్షించడానికి ఇవి సరైన ఎంపిక అని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నోట్ ముద్రన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ ఇప్పటికే అత్యాధునిక భద్రతా ఫీచర్లతో కూడిన పాలిమర్ సబ్‌స్ట్రేట్‌ను సేకరించే ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. నకిలీ నోట్లను అరికట్టేందుకు ఇందులో క్లియర్ విండోస్ మరియు సంక్లిష్టమైన సెక్యూరిటీ ప్యాటర్న్స్‌ వంటి అధునాతన సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తున్నారు.

ఇది కొత్తేమీ కాదు: గత ప్రయత్నాలు

నిజానికి 2012లోనే పాలిమర్ నోట్లపై భారత్ కసరత్తు మొదలుపెట్టింది. అప్పట్లో జైపూర్, షిమ్లా, భువనేశ్వర్, మైసూర్ మరియు కొచ్చి నగరాల్లో 100 కోట్ల పాలిమర్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టాలని భావించారు. అయితే, ఆ ప్రణాళికలు టెండర్ల దశ వరకు వెళ్ళినా, ఆ తర్వాత నిలిపివేయబడ్డాయి.

ఈసారి RBI పూర్తి స్థాయిలో దీనిపై దృష్టి సారించింది. RBI యాక్ట్ 1934లోని సెక్షన్ 25 ప్రకారం సెంట్రల్ బోర్డ్ సిఫార్సు మేరకు ప్రభుత్వం ఈ అనుమతులను ఇచ్చింది. దీనివల్ల పాలిమర్ నోట్ల ప్రయోగం ఇక కేవలం చర్చలకే పరిమితం కాకుండా క్షేత్రస్థాయిలో అమలులోకి రానుంది.

సాధారణ వినియోగదారులపై దీని ప్రభావం ఏంటి?

ప్రస్తుతానికి ఎటువంటి ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. ఇప్పుడు చలామణిలో ఉన్న పేపర్ నోట్లు యథావిధిగా చెల్లుబాటు అవుతాయి. పాలిమర్ నోట్లు వచ్చిన తర్వాత కూడా పాత నోట్లతో కలిసే ఉంటాయి. ఇది కేవలం ఒక ప్రయోగం మాత్రమే, కరెన్సీ మార్పు కాదు.

ఈ ట్రయల్స్ విజయవంతమైతే, అప్పుడు మాత్రమే వీటిని భారీ స్థాయిలో విడుదల చేయడంపై ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంటుంది. ప్రస్తుత దశలో ఇది కేవలం మన్నిక మరియు భద్రతను పరీక్షించే ప్రక్రియ మాత్రమే.

దీనివల్ల సాధారణ ప్రజలకు అరగని, మురికి పట్టని మరియు నకిలీ చేయడం కష్టమైన నోట్లు అందుబాటులోకి వస్తాయి. రాబోయే నెలల్లో ఈ ప్రయోగం ఎలా సాగుతుందో చూడాలి.

ముగింపు

RBI పాలిమర్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టడం అనేది కరెన్సీ నిర్వహణలో ఒక వినూత్న ప్రయత్నం. ఇది ఇప్పటికి మొదటి అడుగు మాత్రమే. క్షేత్రస్థాయిలో ఈ ప్లాస్టిక్ నోట్లు ఎలా పనిచేస్తాయనే దానిపైనే వీటి భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది.

మరింత సమాచారం కోసం -

https://www.republicworld.com/business/rbi-to-roll-out-india-s-first-polymer-rs-10-rs-20-currency-notes-at-start-of-next-financial-year-2026-08-06-134110

> నిరాకరణ: లాభ్‌గ్రో (LabhGrow) లో అందించిన సమాచారం కేవలం విద్యా మరియు సమాచార ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే. మేము సెబీ (SEBI) గుర్తింపు పొందిన పెట్టుబడి సలహాదారులం కాదు. ఏదైనా పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకునే ముందు దయచేసి అర్హత కలిగిన ఆర్థిక సలహాదారుని సంప్రదించండి. ఈ సమాచారాన్ని ఉపయోగించడం వల్ల కలిగే నష్టాలకు లాభ్‌గ్రో బాధ్యత వహించదు.