पीएम-व्हीबीआरवाय (PM-VBRY) 2026: पहिल्यांदा नोकरी करणाऱ्यांना मिळणार १५,००० रुपयांचा लाभ

जर तुम्ही १ ऑगस्ट २०२५ नंतर तुमची पहिली नोकरी सुरू केली असेल, तर सरकारकडून तुम्हाला १५,००० रुपयांपर्यंतचा लाभ मिळण्याची दाट शक्यता आहे. प्रधानमंत्री विकसित भारत रोजगार योजना (PM-VBRY) अंतर्गत हा उपक्रम राबवला जात असून, हा भारतातील अलीकडच्या काळातील सर्वात मोठा रोजगार-आधारित रोख प्रोत्साहन कार्यक्रम ठरत आहे.

९९,४४६ कोटी रुपयांची तरतूद असलेली ही योजना १ ऑगस्ट २०२५ ते ३१ जुलै २०२७ दरम्यान EPFO च्या कार्यक्षेत्रात ३.५ कोटींहून अधिक नवीन नोकऱ्या निर्माण करण्याच्या उद्देशाने सुरू करण्यात आली आहे. कामगार आणि रोजगार मंत्रालय ही योजना राबवत असून, EPFO द्वारे पडताळणी आणि थेट रक्कम हस्तांतरणाचे काम केले जात आहे.

अनेक सरकारी योजनांपेक्षा ही योजना वेगळी आहे कारण यात कर्मचारी आणि त्यांना नोकरी देणाऱ्या कंपन्या या दोघांनाही लाभ मिळतो. तुम्ही नवीन पदवीधर असाल किंवा स्वतःचा व्यवसाय विस्तारत असाल, तर ही योजना समजून घेणे तुमच्यासाठी अत्यंत फायदेशीर आहे.

कर्मचाऱ्यांना नक्की काय फायदा होतो?

योजनेचा 'भाग अ' (Part A) हा अशा लोकांसाठी आहे जे पहिल्यांदाच EPFO प्रणालीमध्ये समाविष्ट होत आहेत. जॉइनिंगच्या वेळी तुमचा एकूण मासिक पगार १ लाख रुपयांपर्यंत असेल, तर तुम्ही एका महिन्याच्या EPF पगाराच्या समतुल्य १५,००० रुपयांपर्यंतच्या एकवेळ प्रोत्साहनास पात्र ठरता.

ही रक्कम एकाच वेळी मिळत नाही, तर ती दोन हप्त्यांत विभागली जाते:

• पहिला हप्ता: एकाच कंपनीत ६ महिने सलग सेवा पूर्ण केल्यानंतर आणि आवश्यक ECR फाइलिंग पूर्ण झाल्यावर दिला जातो.
• दुसरा हप्ता: १२ महिन्यांच्या सलग सेवेनंतर दिला जातो, पण त्यासाठी तुम्हाला EPFO पोर्टलवर आर्थिक साक्षरता कार्यक्रम पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

यामध्ये एक अट अशी आहे की, बचतीची सवय लागावी म्हणून प्रोत्साहनाचा काही भाग ठराविक काळासाठी बचत खात्यात किंवा गुंतवणूक साधनात जमा केला जातो, जो नियमांनुसार नंतर काढता येतो.

दुसरा महत्त्वाचा नियम म्हणजे, दुसऱ्या हप्त्यासाठी तुम्हाला एकाच कंपनीत १२ महिने काम करावे लागेल. जर तुम्ही याआधी नोकरी सोडली, तर तुम्ही 'फर्स्ट-टायमर' म्हणून पात्र राहणार नाही.

मालकांसाठी काय फायदा आहे?

योजनेचा 'भाग ब' (Part B) नवीन नोकऱ्या निर्माण करणाऱ्या उद्योगांसाठी आहे, ज्यामध्ये मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्राला अधिक प्राधान्य दिले जाते. मालक प्रति नवीन कर्मचारी दरमहा ३,००० रुपयांपर्यंत प्रोत्साहन मिळवू शकतात, जे दोन वर्षांसाठी उपलब्ध आहे. उत्पादन क्षेत्रात (Manufacturing) ही मदत तीन ते चार वर्षांपर्यंत वाढवता येते.

याचा लाभ घेण्यासाठी मालकांनी PM-VBRY पोर्टलवर नोंदणी करणे आवश्यक आहे. तसेच, मासिक ECR फाइलिंग वेळेवर करणे बंधनकारक आहे कारण प्रोत्साहन रक्कम थेट या रेकॉर्डशी जोडलेली असते.

पात्रता कोणाला मिळेल?

कर्मचाऱ्यांसाठी पात्रतेच्या काही अटी:

• तुम्ही पहिल्यांदाच EPFO च्या कक्षेतील आस्थापनेत काम करत असावे, पूर्वीचा कोणताही UAN इतिहास नसावा.
• जॉइनिंगच्या वेळी तुमचा एकूण मासिक पगार १ लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावा.
• तुमचा UAN आधार-प्रमाणित असावा, जो नसेल तर उमंग (UMANG) ॲपद्वारे जनरेट करणे आवश्यक आहे.
• तुमचे बँक खाते आधारशी लिंक (Seed) असणे आवश्यक आहे, कारण पैसे थेट आधार पेमेंट सिस्टमद्वारे जमा होतात.

सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, कर्मचाऱ्यांसाठी कोणताही स्वतंत्र फॉर्म भरण्याची गरज नाही. तुमची पात्रता EPFO आणि तुमच्या मालकाच्या ECR रेकॉर्डद्वारे आपोआप तपासली जाते, त्यामुळे आधार आणि UAN मधील माहिती अचूक असणे आवश्यक आहे.

मालकांसाठी, त्यांची पात्रता एकूण कर्मचाऱ्यांच्या संख्येवर आणि नियमित ECR फाइलिंगवर अवलंबून असते.

याचा प्रत्यक्ष परिणाम

पहिल्यांदा नोकरी करणाऱ्या तरूणांसाठी १५,००० रुपयांची ही रक्कम कामाच्या सुरुवातीच्या खर्चासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरू शकते. यातील काही भाग बचतीमध्ये जात असल्याने, त्यांना आर्थिक शिस्त लागण्यासही मदत होते.

व्यवसायांसाठी, विशेषतः मॅन्युफॅक्चरिंग, लॉजिस्टिक आणि फूड प्रोसेसिंगसारख्या क्षेत्रात, यामुळे नोकरभरतीचा खर्च कमी होतो आणि असंघटित क्षेत्रातील रोजगारांना संघटित क्षेत्रात आणण्यास प्रोत्साहन मिळते.

तुमची पात्रता कशी तपासावी?

कर्मचाऱ्यांनी फक्त आपला UAN आधारशी लिंक आहे का आणि बँक खाते आधारशी जोडलेले आहे का, याची खात्री करावी. हे उमंग ॲप किंवा EPFO मेंबर पोर्टलवर तपासता येते.

मालक आपल्या डॅशबोर्डवरून PM-VBRY पोर्टलवर (pmvbry.epfindia.gov.in) प्रोत्साहन रकमेचा मागोवा घेऊ शकतात.

तुम्हाला तुमच्या EPF कपातीचे गणित मांडायचे असेल, तर LabhGrow चे EPF कॅल्क्युलेटर तुम्हाला मदत करेल.

मुख्य मुद्दे

• पहिल्यांदा नोकरी करणाऱ्या EPFO सदस्यांना ६ आणि १२ महिन्यांनंतर १५,००० रुपयांपर्यंतचे प्रोत्साहन मिळते.
• मालकांना प्रति कर्मचारी दरमहा ३,००० ते ४,००० रुपयांपर्यंतचे प्रोत्साहन दिले जाते.
• कोणताही स्वतंत्र अर्ज भरण्याची गरज नाही; सर्व काही EPFO च्या रेकॉर्डवरून होते.
• आधार-UAN लिंक करणे आणि बँक खाते आधारशी जोडणे अनिवार्य आहे.
• ही योजना १ ऑगस्ट २०२५ ते ३१ जुलै २०२७ दरम्यान निर्माण झालेल्या नोकऱ्यांसाठी आहे.

निष्कर्ष

PM-VBRY ही एक अत्यंत फायदेशीर योजना आहे. १५,००० रुपयांचा लाभ मिळवण्यासाठी तुम्ही तुमची EPFO माहिती आणि आधार लिंक करण्याची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करा, जेणेकरून कोणत्याही तांत्रिक अडचणीशिवाय तुम्हाला या योजनेचा पूर्ण फायदा घेता येईल.

अधिक माहितीसाठी -

https://pmvbry.labour.gov.in/

> अस्वीकरण: LabhGrow वर दिलेली माहिती केवळ शैक्षणिक आणि माहितीच्या उद्देशाने आहे. आम्ही SEBI-नोंदणीकृत गुंतवणूक सल्लागार नाही. कोणतीही गुंतवणूक किंवा आर्थिक निर्णय घेण्यापूर्वी कृपया प्रमाणित आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घ्या. या माहितीच्या वापरामुळे होणाऱ्या कोणत्याही नुकसान किंवा हानीसाठी LabhGrow जबाबदार नाही.