પીએમ-કિસાન યોજના 2031 સુધી લંબાવવામાં આવી, ₹3.15 લાખ કરોડ મંજૂર

દેશભરના કરોડો ખેડૂત પરિવારો માટે એક ખૂબ જ મોટા રાહતના સમાચાર છે. કેન્દ્ર સરકારે પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM-KISAN) યોજનાને વધુ પાંચ વર્ષ માટે લંબાવવાની મંજૂરી આપી છે, જે હવે 2026-27 થી 2030-31 સુધી ચાલુ રહેશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જેમાં આ સમયગાળા માટે કુલ 3.15 લાખ કરોડ રૂપિયા એટલે કે બરાબર 3,15,614 કરોડ રૂપિયાના નાણાકીય ખર્ચને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

બેઠક બાદ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે, આ યોજનાનો વિસ્તાર સરકારની ખેડૂતોની આવક વધારવાની અને તેમને સમયસર આર્થિક સહાય મળે તે સુનિશ્ચિત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

યોજનાનું માળખું યથાવત

સૌથી સારી વાત એ છે કે PM-KISAN યોજનાનું મૂળ માળખું પહેલા જેવું જ રહેશે. પાત્ર જમીનધારક ખેડૂત પરિવારોને અગાઉની જેમ જ દર વર્ષે 6,000 રૂપિયા મળતા રહેશે. આ રકમ દર ચાર મહિને 2,000 રૂપિયાના ત્રણ સમાન હપ્તામાં, ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) સિસ્ટમ દ્વારા સીધા લાભાર્થીઓના આધાર-લિંક્ડ બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.

ફેબ્રુઆરી 2019માં શરૂ થયેલી PM-KISAN યોજના વિશ્વની સૌથી મોટી ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર યોજનાઓમાંની એક ગણાય છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં 23 હપ્તાઓ દ્વારા ખેડૂતોને 4.47 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની રકમ આપવામાં આવી છે. તાજેતરમાં 20 જૂન 2026 ના રોજ 23મો હપ્તો બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી 9.44 કરોડથી વધુ ખેડૂતોને 18,880 કરોડ રૂપિયાનો સીધો લાભ મળ્યો છે.

સરકારે એવું પણ જણાવ્યું છે કે મહિલા ખેડૂતોને આ યોજના હેઠળ 1.06 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની રકમ મળી છે અને લગભગ દરેક ચાર લાભાર્થીઓમાંથી એક મહિલા છે.

ખેડૂતોની આવક અને રોકાણ પર અસર

નીતિ આયોગના ડેવલપમેન્ટ મોનિટરિંગ એન્ડ ઇવેલ્યુએશન ઓફિસ (DMEO) ના મૂલ્યાંકનને ટાંકીને, સરકાર કહે છે કે 92 ટકાથી વધુ લાભાર્થીઓએ આ ભંડોળનો ઉપયોગ ખેતીકામ અને ખેતી-સંબંધિત રોકાણ માટે કર્યો છે. આશરે 85 ટકા ખેડૂતોએ જણાવ્યું કે તેમની ખેતીની આવકમાં સુધારો થયો છે અને બિન-સંગઠિત ધિરાણ પરની નિર્ભરતા ઘટી છે. આ આર્થિક સહાયને કારણે ખેડૂતો બિયારણ, ખાતર, સિંચાઈ અને ખેતીના સાધનોમાં સમયસર રોકાણ કરી શક્યા છે, જેનાથી ગ્રામીણ પરિવારોની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત બની છે.

24મો હપ્તો ક્યારે આવશે?

આ યોજનાના હપ્તાઓ સામાન્ય રીતે ત્રણ ચાર-મહિનાના ચક્રમાં બહાર પાડવામાં આવે છે: એપ્રિલ-જુલાઈ, ઓગસ્ટ-નવેમ્બર અને ડિસેમ્બર-માર્ચ. 23મો હપ્તો જૂન 2026 માં ચૂકવવામાં આવ્યો હોવાથી, 24મો હપ્તો ઓક્ટોબર 2026 ની આસપાસ આવવાની ધારણા છે. જોકે, સરકારે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર તારીખ જાહેર કરી નથી, તેથી ખેડૂતોએ હપ્તો જાહેર થાય તે પહેલાં માત્ર સત્તાવાર વેબસાઇટ pmkisan.gov.in પર જ વિશ્વાસ રાખવો જોઈએ.

આગામી હપ્તા પહેલા આ ત્રણ કામ પૂર્ણ કરો

આગામી હપ્તામાં કોઈ વિલંબ ન થાય તે માટે, ખેડૂતોએ અગાઉથી આ ત્રણ મહત્વપૂર્ણ તપાસ કરી લેવી જોઈએ:

• ઈ-કેવાયસી (e-KYC) પૂર્ણ કરો: ઈ-કેવાયસી ફરજિયાત છે. તે PM-KISAN પોર્ટલ અથવા મોબાઈલ એપ પર OTP દ્વારા, નજીકના કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) પર બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન દ્વારા અથવા મોબાઈલ એપ પર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન દ્વારા કરી શકાય છે.
• આધાર અને બેંક ખાતાનું લિંકિંગ તપાસો: પેમેન્ટ ફક્ત આધાર-લિંક્ડ બેંક ખાતાઓમાં જ જમા કરવામાં આવે છે, તેથી આ લિંકિંગ સચોટ હોવું જરૂરી છે.
• લેન્ડ સીડિંગ (જમીન વેરિફિકેશન) પૂર્ણ કરો: સંબંધિત રાજ્ય અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વિભાગ દ્વારા જમીનના રેકોર્ડનું વેરિફિકેશન થવું અનિવાર્ય છે.

શંકાસ્પદ ગણાતા કિસ્સાઓમાં - જેમ કે જે ખેડૂતોએ 1 ફેબ્રુઆરી, 2019 પછી જમીન ખરીદી હોય અથવા જે પરિવારમાં એકથી વધુ સભ્યો રજીસ્ટર્ડ હોય - ત્યાં સુધી પેમેન્ટ અસ્થાયી રૂપે અટકાવી શકાય છે જ્યાં સુધી ફિઝિકલ વેરિફિકેશન પૂર્ણ ન થાય.

તમારું લાભાર્થી સ્ટેટસ કેવી રીતે તપાસવું

ખેડૂતો નીચેના સ્ટેપ્સ અનુસરીને તેમના હપ્તા અને પાત્રતાની સ્થિતિ ચકાસી શકે છે:

1. સત્તાવાર વેબસાઇટ, pmkisan.gov.in ની મુલાકાત લો.

2. હોમપેજ પર, 'Farmers Corner' સેક્શનમાં જાઓ અને 'Beneficiary Status' અથવા 'Know Your Status' પર ક્લિક કરો.

3. તમારો રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર અથવા આધાર નંબર દાખલ કરો.

4. ગામ મુજબ લાભાર્થીઓની યાદી જોવા માટે, તમારું રાજ્ય, જિલ્લો, પેટા-જિલ્લો, બ્લોક અને ગામ પસંદ કરો.

24મા હપ્તા માટેની લાભાર્થીઓની યાદી હજુ સુધી બહાર પાડવામાં આવી નથી અને પેમેન્ટ વિતરણના થોડા દિવસો પહેલા પોર્ટલ પર અપડેટ કરવામાં આવશે.

કોણ આ યોજના માટે પાત્ર નથી

PM-KISAN નો લાભ માત્ર પાત્ર જમીનધારક ખેડૂત પરિવારો માટે જ છે. ઈન્કમ ટેક્સ ભરનાર, મોટાભાગના સરકારી કર્મચારીઓ (કાર્યરત કે નિવૃત્ત), અને ઉચ્ચ આવક ધરાવતા લોકો આ યોજનામાંથી બાકાત છે. બાકાત રાખવામાં આવેલા લોકોની સંપૂર્ણ યાદી સત્તાવાર પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે, જ્યાં ખેડૂતો પોતાની પાત્રતા પોતે ચકાસી શકે છે.

નિષ્કર્ષ

3.15 લાખ કરોડના બજેટ સાથે PM-KISAN ને 2030-31 સુધી લંબાવવાનો નિર્ણય દર્શાવે છે કે સરકાર ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે સંપૂર્ણપણે કટિબદ્ધ છે. જોકે 24મા હપ્તાની ચોક્કસ તારીખ જાહેર થઈ નથી, છતાં ખેડૂતો પાસે હજુ પણ ઈ-કેવાયસી, આધાર-બેંક લિંકિંગ અને જમીનના રેકોર્ડ્સ સુધારી લેવાનો સમય છે. જે ખેડૂતો આ ત્રણ કામો અત્યારે જ પૂર્ણ કરી લેશે, તેમને આગામી હપ્તા સમયે કોઈ મુશ્કેલી પડશે નહીં.

વધુ માહિતી માટે -

https://kisanportal.org/pm-kisan-extension-2026-2031-new-rules/

> ડિસ્ક્લેમર: LabhGrow પર આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને જાણકારીના હેતુ માટે છે. અમે SEBI-નોંધણીકૃત રોકાણ સલાહકાર નથી. કોઈપણ નાણાકીય નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાત સલાહકારની સલાહ લો. LabhGrow આ માહિતીના ઉપયોગથી થતા કોઈપણ નુકસાન માટે જવાબદાર નથી.