సౌభాగ్య పథకం: గ్రామీణ ఇళ్లకు ఉచిత విద్యుత్

భారతదేశంలోని లక్షలాది గ్రామీణ కుటుంబాలకు, చీకటి పడగానే ఇంట్లో విద్యుత్ బల్బ్ వెలగడం అనేది ఒకప్పుడు కలగానే ఉండేది. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా భారత ప్రభుత్వం 'ప్రధాన మంత్రి సహజ్ బిజ్లీ హర్ ఘర్ యోజన' (సౌభాగ్య పథకం)ను తీసుకొచ్చింది. సెప్టెంబర్ 25, 2017న ప్రారంభమైన ఈ పథకం, దేశంలో విద్యుత్ సదుపాయం లేని ప్రతి ఇంటికి ఉచితంగా విద్యుత్ కనెక్షన్ కల్పించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

దాదాపు తొమ్మిదేళ్ల తర్వాత, ఈ పథకం తన లక్ష్యాలను విజయవంతంగా పూర్తి చేసుకుని అధికారికంగా ముగిసింది. అసలు సౌభాగ్య పథకం ద్వారా ఏం సాధించారు, ఎవరికి లబ్ధి చేకూరింది మరియు ప్రస్తుతం విద్యుత్ కనెక్షన్ లేని వారు ఏమి చేయాలి అనే పూర్తి వివరాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

సౌభాగ్య పథకం అంటే ఏమిటి?

భారతదేశంలోని ప్రతి ఇంటికి విద్యుత్ అందించడమే ఈ పథకం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. గతంలో ఉన్న దీన్ దయాళ్ ఉపాధ్యాయ గ్రామ్ జ్యోతి యోజన (DDUGJY) గ్రామాలను విద్యుదీకరించడంపై దృష్టి పెడితే, సౌభాగ్య పథకం గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ కనెక్షన్ లేని ప్రతి ఒక్క ఇంటికి చేరువవ్వాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

రూరల్ ఎలక్ట్రిఫికేషన్ కార్పొరేషన్ (REC) దీనిని నోడల్ ఏజెన్సీగా పర్యవేక్షించింది. saubhagya.gov.in అనే ప్రత్యేక పోర్టల్ ద్వారా రాష్ట్రాలు మరియు జిల్లాల వారీగా విద్యుదీకరణ పురోగతిని ట్రాక్ చేయడం జరిగింది.

పథకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం

దీని ప్రధాన లక్ష్యం దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి ఇంటికి విద్యుత్ సౌకర్యం కల్పించడం. దీనిలో భాగంగా:

• ఆదాయంతో సంబంధం లేకుండా గ్రామీణ భారతదేశంలో విద్యుత్ లేని ప్రతి ఇంటికి కనెక్షన్ ఇవ్వడం.
• పట్టణ ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ లేని పేద కుటుంబాలకు కనెక్షన్లు అందించడం.
• పేద కుటుంబాలకు ఉచితంగా మరియు ఇతరులకు తక్కువ ధరకు, వాయిదాల పద్ధతిలో కనెక్షన్లు కల్పించడం.

ఈ పథకం αρχికంగా డిసెంబర్ 2018 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకోగా, తర్వాత మార్చి 31, 2019 వరకు పొడిగించారు.

ఎవరెవరు అర్హులు?

సౌభాగ్య పథకానికి అర్హతను 2011 సామాజిక-ఆర్థిక మరియు కుల గణన (SECC) డేటా ఆధారంగా నిర్ణయించారు:

• SECC 2011 డేటా ప్రకారం పేదలుగా గుర్తించబడిన కుటుంబాలకు పూర్తిగా ఉచితంగా విద్యుత్ కనెక్షన్ ఇచ్చారు.
• పేద కుటుంబాల జాబితాలో లేని వారు రూ. 500 నామమాత్రపు ధర చెల్లించి కనెక్షన్ పొందవచ్చు. ఈ మొత్తాన్ని కరెంట్ బిల్లులో వాయిదాల రూపంలో చెల్లించే వెసులుబాటు ఉండేది.

ఈ విధానం వల్ల ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఉన్నవారికి ఉచితంగా మరియు ఇతరులకు తక్కువ ఖర్చుతో విద్యుత్ అందేలా చూడటం జరిగింది.

లబ్ధిదారులకు ఏమి లభించింది?

సౌభాగ్య కింద కనెక్షన్ పొందిన కుటుంబాలకు కేవలం మీటర్ మాత్రమే కాకుండా, LED బల్బులు, ఫ్యాన్లు మరియు ప్లగ్ పాయింట్ వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలు కల్పించారు. అంతేకాకుండా, ఐదేళ్ల పాటు మీటర్ మరమ్మతులు మరియు నిర్వహణ ఖర్చులను కూడా ప్రభుత్వం భరించింది.

దరఖాస్తు ప్రక్రియ ఎలా జరిగింది?

ఈ పథకం అమలులో ఉన్నప్పుడు, దరఖాస్తు ప్రక్రియ చాలా సులభంగా ఉండేది:

1. విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలు (Discoms) SECC 2011 డేటా ఆధారంగా సర్వేలు నిర్వహించి విద్యుత్ లేని ఇళ్లను గుర్తించాయి.

2. ఆసక్తి గల గృహ యజమానులు ఫీల్డ్ సిబ్బందిని సంప్రదించడం లేదా గ్రామ స్థాయి క్యాంపుల ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవడం జరిగింది.

3. గుర్తింపు కార్డులు, చిరునామా ధ్రువీకరణ పత్రాలు మరియు అవసరమైతే SECC అర్హత పత్రాలను సేకరించారు.

4. ధ్రువీకరణ తర్వాత, మీటర్ మరియు స్టార్టర్ కిట్‌తో కనెక్షన్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేసేవారు.

సౌభాగ్య పథకం పురోగతి మరియు కవరేజ్

ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం, మార్చి 2019 నాటికి దాదాపు అన్ని గుర్తించిన ఇళ్లకు విద్యుత్ కనెక్షన్లు ఇచ్చారు. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో కొన్ని భద్రతా కారణాల వల్ల కొద్దిపాటి ఇళ్లకు మాత్రమే విద్యుత్ అందలేదు.

ఆ తర్వాత అస్సాం, ఛత్తీస్‌గఢ్, జార్ఖండ్ వంటి ఏడు రాష్ట్రాల్లో విద్యుత్ అవసరం లేదని చెప్పిన వారు కూడా మళ్ళీ దరఖాస్తు చేసుకోవడంతో, వారికి కూడా కనెక్షన్లు అందించారు. మార్చి 2021 నాటికి ఈ రాష్ట్రాలన్నీ 100 శాతం విద్యుదీకరణ సాధించాయి.

మొత్తం మీద, సౌభాగ్య పథకం ద్వారా సుమారు 2.86 కోట్ల కుటుంబాలకు విద్యుత్ కనెక్షన్లు అందించినట్లు కేంద్ర విద్యుత్ శాఖ వెల్లడించింది.

ప్రస్తుత స్థితి: పథకం ముగిసింది

2026లో సౌభాగ్య పథకం కోసం వెతుకుతున్న వారు గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ఈ పథకం ఇప్పుడు కొత్త దరఖాస్తులను స్వీకరించడం లేదు. మార్చి 31, 2022 నాటికి లక్ష్యాలన్నీ పూర్తవడంతో ఈ పథకాన్ని అధికారికంగా మూసివేశారు.

అయితే ప్రభుత్వం విద్యుదీకరణ పనులను ఆపేయలేదు. 2021లో ప్రారంభించిన 'రివాంప్డ్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సెక్టార్ స్కీమ్' (RDSS) ఇప్పుడు ఈ బాధ్యతను చేపట్టింది. ఇప్పటికీ ఎవరికైనా కనెక్షన్ లేకపోతే, మీ రాష్ట్ర విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థను RDSS కింద సంప్రదించవచ్చు.

అవగాహన లేకపోవడం లేదా ఇతర కారణాల వల్ల కొందరు ఈ పథకం కింద దరఖాస్తు చేసుకోలేదు. అటువంటి వారు ఇప్పుడు స్థానిక విద్యుత్ కార్యాలయాలను సంప్రదించడం మంచిది.

గ్రామీణ మరియు పేద కుటుంబాలపై ప్రభావం

లక్షలాది కుటుంబాలకు విద్యుత్ రావడం వల్ల రాత్రి సమయాల్లో చదువుకోవడానికి, ఇంటి వద్ద చిన్న చిన్న పనులు చేసుకోవడానికి వీలైంది. వేసవిలో ఫ్యాన్ వాడటం వంటి సౌకర్యాలు లభించాయి. అంతేకాకుండా టీవీలు, మొబైల్ ఛార్జింగ్ ద్వారా సమాచారానికి కూడా దగ్గరయ్యారు.

విద్యుత్ రావడం అంటే కేవలం కనెక్షన్ మాత్రమే కాదు, కరెంట్ బిల్లులను కూడా క్రమం తప్పకుండా చెల్లించాలి. మీ నెలవారీ ఖర్చులను అంచనా వేయడానికి LabhGrow విద్యుత్ బిల్లు కాలిక్యులేటర్ మీకు సహాయపడుతుంది.

ముఖ్యమైన విషయాలు

• సౌభాగ్య పథకం సెప్టెంబర్ 25, 2017న విద్యుత్ లేని ఇళ్లకు కనెక్షన్లు ఇవ్వడానికి ప్రారంభమైంది.
• SECC 2011 పేద కుటుంబాలకు ఉచితంగా మరియు ఇతరులకు రూ. 500 నామమాత్రపు రుసుముతో కనెక్షన్లు ఇచ్చారు.
• దాదాపు 2.86 కోట్ల కుటుంబాలకు విద్యుత్ సౌకర్యం కల్పించారు.
• మార్చి 31, 2022న ఈ పథకం అధికారికంగా ముగిసింది.
• ప్రస్తుతం విద్యుత్ కనెక్షన్ లేని వారు RDSS పథకం కింద తమ స్థానిక విద్యుత్ కార్యాలయాన్ని సంప్రదించాలి.

ముగింపు

సౌభాగ్య పథకం భారత దేశంలో అత్యంత విజయవంతమైన పథకాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ఇది కోట్ల ఇళ్లకు వెలుగును నింపింది. ఇప్పుడు ఈ పథకం స్థానంలో RDSS అమలులో ఉంది కాబట్టి, విద్యుత్ కనెక్షన్ లేని వారు ఆ పథకాన్ని ఆశ్రయించవచ్చు.

మరింత సమాచారం కోసం -

సౌభాగ్య ఉచిత విద్యుత్ కనెక్షన్ 2026 కోసం దరఖాస్తు చేసుకునే విధానం | PMCare

నిరాకరణ: Labhgrow.in లో అందించిన సమాచారం కేవలం విద్యా ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే. మేము ఆదాయపు పన్ను శాఖ లేదా ప్రభుత్వ ఏజెన్సీలకు అనుబంధం కలిగి లేము. ఎటువంటి వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని లేదా OTPలను అనధికారిక వెబ్‌సైట్‌లతో పంచుకోవద్దు.